Sander Glas

We(l)zijn niet op onze toekomst voorbereid!

een pleidooi voor creativiteit

Met de recente economische groei neemt de welvaart in Nederland weer toe. Dat is mooi, maar hoe zit het met ons welzijn? Nemen onze gevoelens van welbevinden ook toe? Zit iedereen lekkerder in z’n vel dan een paar jaar geleden? De geluiden om ons heen laten vaak het tegendeel horen: onze maatschappij verhardt, onderlinge tegenstellingen verscherpen en onzekerheidsgevoelens over de toekomst nemen toe. De gevoelens van welzijn nemen daarmee af en maken plaats voor angst en onzekerheid. Ervaar jij dat ook? Wat kun je hieraan doen?

Hoe het was
In mijn middelbare schooltijd heb ik bij economie geleerd wat welvaart is. En dat welvaart verschilt van welzijn. Ruwweg: welvaart zijn de economische cijfers, hoog of laag. Welzijn is hoe we ons voelen, goed of slecht. Het verband tussen deze twee begrippen is dat de mate van welvaart een sterke invloed heeft op de mate van welzijn. Een voorbeeld: als je geld hebt ben je relatief vaker gezond en zit je lekkerder in je vel dan als je geen geld hebt. Andersom gaat deze vlieger niet op. Als je gezond bent en je lekker voelt, betekent dat niet automatisch dat je ook geld hebt.

Hoe het is
De wereld stortte in 2008 in een economische- en financiële crisis. In Nederland, en veel landen met ons, leidde dit tot een drastische daling van welvaart en welzijn. Banken vielen om, de werkloosheid nam toe en het aantal voedselbanken steeg explosief. Om maar een paar voorbeelden te noemen. De laatste maanden lezen we steeds vaker dat het de economie weer een stijgende lijn vertoont en dat de welvaart weer groeit. Dat is goed nieuws! Maar hoe zit het eigenlijk met ons welzijn?

Angst en onzekerheid
Ons welzijn stijgt niet, het daalt. Sla een willekeurige krant open en angst en onzekerheid komen je tegemoet. Kijk naar het journaal en je ziet hetzelfde. Er bestaat een breed pessimisme onder de bevolking  over onze toekomst, er is een chronisch gebrek aan vertrouwen in de politiek, er heerst angst voor een snel veranderende samenleving waarin we achter de feiten aanhobbelen. Daarnaast wordt de tegenstellingen in de samenleving steeds groter. In inkomen, geloof, afkomst en ga zo maar door.

Het waarom
Welvaart en welzijn lopen niet meer samen op, ze zijn ontkoppeld. Een hoge mate van welvaart staat niet meer garant voor een hoge mate van welzijn.

Hoe kan dat toch? De cijfers tonen aan dat het beter gaat dan ooit! Een groeiende economie, lage werkloosheid, een hoog gemiddeld opleidingsniveau, een hoge levensverwachting. Men zou toch zeggen dat het welzijn ook hoogtijdagen moet vieren.

Er zijn veel oorzaken aan te wijzen waarom dit niet zo is: de ontzuilde samenleving, vergrijzing, globalisering , klimaatverandering, terroristische dreiging, het afbrokkelen van de verzorgingsstaat enzovoort.  Al deze oorzaken zorgen ervoor dat ons gevoel van welzijn afneemt en plaatsmaakt voor angst en onzekerheid.

Op naar de toekomst
Om tot oplossingen te komen dienen wij ons te realiseren dat al deze oorzaken één grote gemene deler hebben: ze zijn in gang gezet en niet of nauwelijks omkeerbaar. We  zullen ermee moeten dealen. Hoe dan ook. We kunnen niet stil blijven zitten. We zullen met oplossingen moeten komen om de problemen waarvoor we nu en in de toekomst staan, het hoofd te bieden. Maar hoe?

Creativiteit
Er gaan vele wegen naar Rome. Mijn weg is die van de creativiteit. Ik ben van mening dat wij veel meer gebruik moeten maken van onze creativiteit. Dat is essentieel om los te komen van vastgeroeste denkpatronen en geëffende paden. Wij moeten de accenten in ons denken en doen verleggen om tot structurele oplossingen te komen in onze snel veranderende samenleving.

En nee, dat betekent niet dat we al zingend, muziek makend, schilderend en beeldhouwend onze problemen oplossen. Creativiteit is namelijk veel meer dan dat. Creativiteit is toepasbaar in alle facetten van ons bestaan.

Het betekent dat wij onze kinderen leren creatief te blijven.

Kinderen worden namelijk geboren met een gezonde dosis creativiteit. Creativiteit is echter iets dat je moet prikkelen en dat je kunt ontwikkelen. Maar als je weinig geprikkeld wordt, en er weinig ontwikkeld wordt, groei je als snel op met het idee niet of nauwelijks creatief te zijn. Daarom pleit ik ervoor om structureel meer aandacht te besteden aan creativiteit en creativiteitsontwikkeling. En waar kan dat beter dan in het onderwijs, te beginnen op de basisschool.

Daarom!
Stapels boeken zijn er volgeschreven over de waarde van cultuuronderwijs in de ontwikkeling van het kind. Cultuuronderwijs is bij uitstek het middel om creativiteit te prikkelen en de ontwikkeling ervan te stimuleren. Toch is cultuuronderwijs decennia lang wegbezuinigd en op veel plaatsen niet of nauwelijks aanwezig in het basisonderwijs. Dit omdat het nog vaak wordt gezien als een aardige bijkomstigheid, een sluitpost in de begroting, een frivool project of een tierelantijntje waarop niet afgerekend wordt als het gaat om schoolresultaten en eindtoetsen. Ten onrechte.

Breng daarom het cultuuronderwijs structureel weer terug in het basisonderwijs!
Daarmee investeer je in onze toekomst. Een investering die zichzelf hoe dan ook terugbetaalt. Ons welzijn zal er de vruchten van plukken.

 

Share

Een gedachte over “We(l)zijn niet op onze toekomst voorbereid!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *